Honden en katten hebben hun eigen stambomen, die waardevolle informatie bieden over hun oorsprong en mogelijke pathologieën.
Het is ongebruikelijk dat we in een blog over huisdieren over planten praten, maar voor stambomen kunnen we een uitzondering maken, aangezien het metaforische en geen letterlijke planten zijn.
Wat is een stamboom?
Een stamboom is een diagram van de familiegeschiedenis, waarbij gestandaardiseerde symbolen worden gebruikt. De verschillende familieleden en de verwantschap die hen verbindt, worden in het diagram weergegeven.
Inclusief de overledenen.
Hoewel het meerdere toepassingen heeft, is de meest voorkomende het volgen van de pathologieën binnen een familie en het type erfelijkheid dat deze vertoont.
Iedereen die wel eens biologie heeft gestudeerd, herinnert zich die cirkels en vierkanten verbonden door lijnen, en hoe je ernaar staarde om te begrijpen welk type overerving de weergegeven eigenschappen hebben.
Stambomen zijn niet uniek voor de menselijke soort.
Huisdieren hebben een familie, wat eigenlijk de enige vereiste is om een eigen stamboom te kunnen hebben. In onze blogpost Het ID van rassen begrijpen: stamboom (pedigree) hebben we dit al kort vermeld.
Misschien denkt een gebruiker "Natuurlijk hebben ze een stamboom, ze staan in de mijne".
Ja, maar nee. Stambomen, hoewel ze een vleugje nieuwsgierigheid in zich hebben en in de mode zijn geraakt, hebben een historische en wetenschappelijke basis. Ze dienen om de geschiedenis van een familie en haar verleden te leren kennen. Huisdieren maken deel uit van de familiegeschiedenis, niet van haar genealogie.
Ze hebben een eigen genealogie.
Naast de stress die historici in de toekomst zullen hebben wanneer de gemeenteregisters zeggen dat je drie kinderen hebt gehad, maar er aan je stamboom een vierde is toegevoegd met de naam "Meneer Harige Pootjes".
Wat overigens hun sterke band met de families waarmee ze hebben samengeleefd niet uitsluit. Bijvoorbeeld, de Weimaraner is een hondenras dat zijn naam dankt aan zijn "familie". Groothertog Karel August van Saksen-Weimar-Eisenach en de edelen van de regio Weimar selecteerden deze dieren jarenlang om een perfect ras te creëren voor de jacht in hun bossen.
Huisdieren maken deel uit van families, maar niet van stambomen.
Waar is een stamboom van honden of katten goed voor?
Net als bij mensen heb je twee belangrijke manieren om die van je huisdier te ontdekken:
- Historische gegevens. Dit deel is eenvoudiger als je hond van een fokker van raszuivere honden komt, een showdier is of als zijn familie al generaties lang met de jouwe samenleeft.
- Genetische analyses. Dezelfde DNA-tests die worden gebruikt om de stamboom van een dier te verkrijgen en/of familieleden over de hele wereld te vinden, zullen je helpen zijn familiegeschiedenis en stamboom te ontdekken.
En net als bij mensen heeft het kennen van de stamboom van je huisdier meerdere toepassingen.
In het begin was de belangrijkste interesse het kennen en behouden van de zuiverheid van een familielijn. Vergelijkbaar met menselijke koningshuizen, werden de dieren op een gecontroleerde manier gekruist en werden er gegevens bijgehouden van de resulterende families.
Dit had een tweede functie: gezondheid. Fokkers gebruikten deze stambomen en de informatie die ze bevatten om te proberen zo gezond mogelijke dieren te verkrijgen, terwijl ze de gewenste eigenschappen versterkten.
Zoals eerder aangegeven, was het gebruik van stambomen erg belangrijk in de geneeskunde (en ook in de diergeneeskunde) om te proberen te voorkomen dat dieren aan erfelijke pathologieën leden.
Als een familie aan een ziekte leed, was het belangrijk om kruisingen ermee te vermijden, zelfs als de individuen de ziekte niet vertoonden.
Het was ook niet wenselijk om in sterke inteelt te vervallen, omdat fokkers zich perfect bewust waren van de langetermijngevolgen van het samenbrengen van broers en zussen.
Een andere toepassing is de meest onschuldige van allemaal, maar voor veel mensen de belangrijkste reden: nieuwsgierigheid.
Laten we eerlijk zijn, zou je niet graag ontdekken dat je kat een overgrootmoeder heeft gehad die muizen ving in een nationale bibliotheek?
Of ontdekken dat je hond, die rustig in de zon ligt te dutten, het bloed heeft van machtige jagers die Europese koningen vergezelden?
Het hebben van die informatie zal je relatie met het huisdier niet veranderen en zal je ook niet helpen om beter voor zijn gezondheid te zorgen. Maar je zult het wel leuk vinden om het te weten.
En je zult er nog heel, heel lang over kunnen opscheppen.
Een stamboom stelt je ook in staat om niet alleen de rassen van je huisdier te kennen, maar ook de rassen van zijn voorouders en familie.
De Koko DNA-test voor huisdieren onthult zowel de rassen van je hond of kat als die van hun voorouders, tot drie generaties terug. Zo weet je welke rassen je vriend in zich heeft en waar hij ze van heeft geërfd.
We garanderen dat we genoeg hondenrassen en kattenrassen hebben zodat jullie een stamboom kunnen zien die nog mooier is dan jullie dachten.
Dierenstambomen in het heden
Naast honden en katten maken veel andere diersoorten gebruik van stambomen en de informatie die ze verschaffen.
Paarden waren een van de eerste begunstigden van dit hulpmiddel en dat zijn ze vandaag de dag nog steeds. Ze waren het eerste dier waarvoor stambomen werden gebruikt.
Genealogische registers zijn onmisbaar om de zuiverheid van het ras te behouden en zowel de prestaties als de fysieke kenmerken van de dieren te verbeteren.
Buiten recreatieve activiteiten om, wijzen dierentuinen en natuurreservaten een goede stamboom niet af als ze er een zien.
Door bloedlijnen te registreren wordt inteelt en de verspreiding van erfelijke genetische pathologieën voorkomen, en probeert men een brede en adequate genetische diversiteit te behouden.
De begunstigde soorten zijn de bedreigde diersoorten waarvoor herbevolkingsinspanningen worden gedaan, zoals neushoorns of de Iberische lynx.
Er is een term bekend als "functionele uitsterving", die een reeks specifieke situaties rond het uitsterven van een soort omvat. Een daarvan doet zich voor wanneer een populatie niet langer levensvatbaar is omdat de weinige overgebleven reproducerende individuen genetisch op elkaar lijken en een zeer lage genetische diversiteit hebben.
Stambomen en de opvolging ervan helpen om dergelijke situaties te voorkomen. Meer leren over de geschiedenis van je huisdier heeft alleen maar voordelen, zoals die worden geboden door de genetische rapporten voor huisdieren van Koko Genetics.
