Psy i koty potrafią wykrywać smaki w sposób podobny do ludzi, ale nie identyczny. Ich styl życia nadał im specyficzne cechy.
Wcześniej mówiliśmy już o innych zmysłach naszych zwierząt domowych, takich jak wzrok oraz zdolność kotów do widzenia kolorów. Pomyśleliśmy więc, że skoro jest miejsce na jeden temat, znajdzie się też miejsce na drugi, i opowiemy o kolejnym ze zmysłów, który nasze zwierzęta ćwiczą zawsze, gdy mogą: smaku.
Zmysł smaku to to, co odczuwamy, gdy substancja w naszej jamie ustnej wchodzi w chemiczną interakcję z receptorami smaku. Tak, brzmi to trochę redundantnie.
Receptory smaku to struktury zlokalizowane w wyspecjalizowanych komórkach jamy ustnej (które z kolei często grupują się w tzw. kubki smakowe).
Gdy coś trafia do ust, niektóre jego cząsteczki rozpuszczają się w ślinie i kontaktują z receptorami smaku. Receptory te występują w różnych typach — każdy z nich rozpoznaje i reaguje na określone cząsteczki. Gdy receptory zostaną aktywowane, komórka wysyła sygnały do mózgu. Interpretacja sygnałów docierających do mózgu daje nam odczucie smaków.
Człowiek rozpoznaje pięć smaków uznawanych za podstawowe:
Słodki. Rozpoznawany przez receptory sprzężone z białkami G (GPCR), które wchodzą w interakcję z cukrami lub cząsteczkami je naśladującymi.
Kwaśny. Rozpoznawany przez komórki typu III. Gdy kwaśny pokarm uwalnia jony wodoru H+, ładunek elektryczny wywołuje odpowiedź komórkową. Nie są to klasyczne receptory smaku, lecz receptory pH, jednak interpretowany sygnał odpowiada smakowi kwaśnemu.
Słony. Podstawowe rozpoznanie zachodzi poprzez komórki wykorzystujące kanały sodowe. Podobnie jak w przypadku smaku kwaśnego, reakcja rozpoczyna się po wykryciu cząsteczki Na+. W tym przypadku jednak inne kationy (jony o ładunku dodatnim), takie jak potas, również mogą ją wywołać.
Gorzki. Rozpoznawany przez GPCR, jest smakiem, który wyewoluował, by ostrzegać organizm przed obecnością toksyn w pokarmie. Uważa się go za najbardziej wrażliwy ze smaków, jednak techniki kulinarne i modernizacja sprawiły, że człowiek częściowo utracił jego czułość.
Umami. Rozpoznawany przez GPCR, wykrywa głównie glutaminian i aminokwasy.
Oprócz samych receptorów smakowych, zmysł ten jest silnie powiązany z innymi odczuciami. Wrażenie smaku nie pochodzi wyłącznie z kubków smakowych.
Inne elementy zaangażowane w ten proces to zapach, tekstura, temperatura oraz inne modyfikacje chemiczne, takie jak pikantność czy uczucie chłodu charakterystyczne dla mentolu.
Psy i koty mają kubki smakowe
Co oznacza, że psy i koty posiadają zmysł smaku. Choć my mamy ich więcej.
Ludzie mają około 10 000 kubków smakowych, psy około 2 000, a koty 1 000 lub mniej. Mamy przewagę w postaci większego języka.
W zamian one mają przewagę w innym aspekcie — mogą doświadczać smaków w sposób bardziej złożony dzięki innemu zmysłowi.
Można przypuszczać, że u psów i kotów wpływ węchu na smak jest większy niż u ludzi.
W końcu mają znacznie silniejszy zmysł węchu. Człowiek posiada od 5 do 10 milionów receptorów węchowych. Pies ma ich od 50 do 200 milionów w zależności od rasy. Psy gończe mogą mieć nawet 300 milionów!
Uważa się, że koty mają od 50 do maksymalnie 200 milionów receptorów — mniej niż psy, ale znacznie więcej niż ludzie.
Twój pies lubi wodę bardziej niż ty
Psy rozróżniają smaki podobnie jak my. Potrafią smakować jedzenie i odróżniać pięć podstawowych smaków.
To normalne — od tysięcy lat dzielą z nami resztki z talerza, dostosowując się do naszej diety. Psy odzwierciedlają historię człowieka.
Dlatego psy są wszystkożerne, podczas gdy wilki, ich dzicy kuzyni, pozostają mięsożerne.
W porównaniu z wilkami psy rozwinęły zamiłowanie do smaku słodkiego, w wyniku zmian w sposobie żywienia.
Nie zmienia to faktu, że nadal pociąga je białko zwierzęce i tłuszcz.
Jedną z różnic w stosunku do ludzi jest próg odczuwania słoności. Dla psów smak słony jest mniej przyjemny niż dla ludzi. Uważa się, że wynika to z faktu, że ich dawna dieta oparta na mięsie była bardzo słona, więc dodanie większej ilości soli mogłoby stanowić zagrożenie dla zdrowia.
Dodatkowo psy postrzegają wodę inaczej. Mają specjalne kubki smakowe na czubku języka przeznaczone do wykrywania wody. Są one bardziej wrażliwe po kontakcie z produktami słonymi i/lub słodkimi.
Teoria mówi, że zachęcają one zwierzę do picia wody po posiłku, aby zapobiec odwodnieniu.
U psów zapach jedzenia jest szczególnie istotny. Zwierzę, które potrafi węszyć pięć razy na sekundę, przede wszystkim kieruje się węchem przy decyzji, czy coś zje.
Jeśli pokarm przejdzie test węchu, rzadko zostaje odrzucony po włożeniu do pyska.
Dlatego jedzenie o intensywnym zapachu jest dla nich bardziej atrakcyjne. To trik wykorzystywany w mokrej karmie dla psów, która ma silny aromat, by zwiększyć jej atrakcyjność.
Tak, twój kot je trawę
Koty rozróżniają smaki, ale nie tak samo jak psy i ludzie.
Koty mają bardzo rozwiniętą zdolność wykrywania aminokwasów w pożywieniu. Można powiedzieć, że odczuwają aminokwasy silniej niż ludzie.
Dlatego najbardziej odpowiada im smak umami.
Ma to sens — koty są znacznie bardziej mięsożerne niż psy. Mają silną preferencję do mięsa oraz pokarmów bogatych w białko i tłuszcz.
Dodatkowo nie potrafią wykrywać smaku słodkiego. To smak, którego nie odczuwają. Słodkie pokarmy nie mają dla nich atrakcyjności.
Jako bezwzględni mięsożercy, smak słodki nie był częścią ich diety. Język nie miał powodu przekonywać zwierzęcia do ssania trzciny cukrowej.
Niektórzy, zastanawiając się nad ich mięsożerną naturą, mogą pytać, dlaczego widzieli swojego kota jedzącego trawę.
Psy również to robią, choć w ich przypadku można to tłumaczyć wszystkożernością. I faktem, że są psami. Psy mają tendencję do wkładania do pyska niemal wszystkiego, co znajdą na ziemi, przynajmniej raz w życiu.
Gdy są młode, oba gatunki robią to z ciekawości — poznają otoczenie.
Inne przyczyny, zarówno u psów, jak i kotów, to nuda, walka z pasożytami jelitowymi (cecha zachowana ewolucyjnie) lub niedobory żywieniowe, być może błonnika.
W przypadku psów uważa się także, że robią to, by wywołać wymioty. Koty są zbyt eleganckie, by posuwać się do takich zachowań.
Wspólną cechą z psami są również receptory wody na czubku języka. W tym aspekcie to my, ludzie, jesteśmy wyjątkowi — bo ich nie mamy.
Kolejny szczegół: koty przeżuwają pokarm mniej niż psy i ludzie. Niektórzy eksperci uważają, że przez to większą wagę przywiązują do tekstury jedzenia w jamie ustnej.
Jako dodatkowy test decydują na podstawie tekstury, czy połknąć to, co mają w pysku.
Psy i koty są znacznie bardziej złożone, niż się wydaje. I niż nam się wydaje. Aby zrozumieć tę złożoność, możesz skorzystać z zestawu DNA dla zwierząt domowych Koko Genetics, w którym wyjaśnimy sekrety ukryte w ich genetyce. Odkryj geny swoich zwierząt!
