Koty rasy Sphynx żyją średnio krócej niż inne koty. Czasami wymagają specjalnej troski, aby zadbać o ich zdrowie, nie tylko z powodu braku futra.
Choć nie osiągają takiej różnorodności jak psy, rasy kotów wykazują znaczące różnice między sobą. Jedną z nich jest długość życia.
Średnia długość życia kota domowego oscyluje między 13 a 18-20 lat, w zależności od źródła. Wiele kotów żyje dłużej niż 20 lat, a przewiduje się, że te liczby będą rosły w przyszłości, dzięki poprawie opieki i postępom w medycynie weterynaryjnej.
Jednak te wartości różnią się w zależności od rasy.
W Wielkiej Brytanii przeprowadzono badanie, które śledziło zgony prawie 8 000 kotów między styczniem 2019 a marcem 2021 roku.
Podczas gdy dwie rasy wyróżniały się długowiecznością (gato birmano i burmés), koty rasy Sphynx (lub kot esfinge) były tymi, które żyły najkrócej.
Biorąc pod uwagę wszystkie dane, koty w Wielkiej Brytanii miały średnią długość życia wynoszącą 11,7 lat, przy czym koty rasowe żyły średnio o 1,5 roku krócej niż koty mieszane.
Chociaż powszechnie mówi się, że koty esfinge żyją między 8 a 14 lat, w tym badaniu miały one średnią długość życia wynoszącą tylko 6,7 roku.
Trochę historii
Sphynx to stosunkowo nowa rasa. Pierwszy uznany kot esfinge nazywał się Prune, kot bez futra urodzony w Ontario, Kanada.
Brak futra wynika z recesywnej mutacji genetycznej, która pojawiła się naturalnie. Kiedy hodowcy dowiedzieli się o istnieniu tych kotów, zaczęli koncentrować się na ustaleniu ich konkretnych cech przez krzyżowanie, co doprowadziło do powstania współczesnej rasy Sphynx.
Wszystkie obecne Sphynx pochodzą tylko od dwóch rodzin kotów.
Z czasem, w trakcie krzyżowań, dołączono inne koty bez futra, aby wzmocnić genetycznie rasę, ponieważ wiele kociąt nie przeżywało.
Na przykład w Holandii krzyżowano je z kotami rasy Devon Rex, uzyskując zdrowsze potomstwo. Jednak wraz z nimi odziedziczyły również jedną patologię genetyczną, o której opowiemy później.
Ponieważ jest to tak nowa rasa, jej różnorodność genetyczna jest bardzo ograniczona. Te rasy często noszą mutacje bardziej szkodliwe niż starsze rasy, w których selekcja na przestrzeni czasu poprawiła zdrowie potomstwa.
Powszechne poważne choroby
Jednym z głównych problemów zdrowotnych Sphynxów jest ich predyspozycja do chorób serca, w tym innych schorzeń.
Wyróżnia się kardiomiopatia przerostowa kotów (HCM), najczęstsza choroba serca u kotów. Ta patologia dotyczy głównie lewej komory, powodując jej pogrubienie, co zmniejsza przestrzeń w komorach i obniża ilość pompowanej krwi.
Szacuje się, że między 14,5% a 34% kotów cierpi na tę chorobę w różnych stopniach.
Choroba postępuje w czasie w sposób zmienny i może być bezobjawowa aż do wystąpienia poważnego zdarzenia. W przypadku podejrzeń weterynarz może ją zdiagnozować za pomocą echokardiografii.
Problem w rasie Sphynx polega na ich genetycznej predyspozycji do tej choroby. Choć patologia nie objawia się aż do wieku dorosłego (u tych kotów 2-3 lata uważa się za dorosłość, a niektórzy eksperci twierdzą, że nawet wcześniej), mutacje genetyczne są obecne od urodzenia, co oznacza, że choroba rozwija się w czasie.
U 87% kotów Sphynx odpowiedzialnym genem jest ALMS1. Ponieważ jest to poważna choroba w zaawansowanych stadiach, zaleca się wykonanie, jeśli to możliwe, analizy genetycznej.
Inną patologią o wysokim ryzyku genetycznym u kotów esfinge jest wrodzony zespół miasteniczny lub miopatia dziedziczna. Choroba genetyczna spowodowana nieprawidłowościami w genie COLQ, dzielona z rasą kotów Devon Rex, rasą, która została użyta w rozwoju Sphynx.
Choroba powoduje defekty w przekazywaniu sygnałów z nerwów do mięśni, co prowadzi do ogólnej słabości u zwierzęcia.
Przy odpowiedniej opiece zwierzę może żyć tak samo jak zdrowy kot, ale będzie miało okresy osłabienia mięśniowego i zmęczenia. Ważne jest, aby monitorować go podczas jedzenia, aby uniknąć zadławienia lub uduszenia.
Chociaż nie jest to poważna choroba, jej (pozorny) brak futra może być uznany za chorobę – hipotrychoza. Jest ona spowodowana głównie przez gen KRT71, a dokładniej przez wariant o nazwie hr (hairless). Ciekawie, ten sam wariant w Devon Rex powoduje, że ich futro jest kręcone.
Jednak nie jest to jedyny odpowiedzialny gen. Znaleziono także inne koty Sphynx bez futra, które nie miały żadnego wariantu. Czy jest to inny wariant genu, czy może nawet inny gen odpowiedzialny za to u nich? Na razie nie wiadomo.
Brak futra wiąże się z problemami
Brak futra sprawia, że koty te są bardzo podatne na zimno. Nie zaprzeczając, że są to bardzo czułe zwierzęta, istnieje jeszcze jedna przyczyna, dla której często szukają kontaktu fizycznego ze swoimi właścicielami: wykorzystanie ciepła ludzkiego ciała.
Jest to jedna z ras, które potrzebują najwięcej jedzenia w stosunku do swojej wagi, właśnie z tego powodu. Oprócz bycia aktywnymi, mają wyższy metabolizm niż inne koty, aby zrekompensować większą utratę ciepła.
Ich mniejsza odporność na zimno zwiększa także ryzyko wystąpienia problemów oddechowych, które dodatkowo pogarszają się przez brak futra.
Z jednej strony, koty esfinge mogą być dotknięte problemami oddechowymi typowymi dla innych ras kotów, jak astma czy zapalenie oskrzeli.
Jednakże, ponieważ nie mają futra, tracą ochronę przed alergenami i drażniącymi substancjami w środowisku, które łatwiej docierają do ich układu oddechowego.
Aby to podkreślić, koty esfinge mają krótką kufę, co jest znane jako płaska twarz. Nie jest to tak ekstremalne jak w przypadku kota perskiego, ale może powodować trudności w oddychaniu, zwłaszcza w wysokich temperaturach i/lub wilgotności.
Brak futra to także ryzyko dla skóry przed słońcem. Pod tym względem przypominają nas: zbyt długie wystawienie na słońce (co, poza tym, bardzo lubią) wiąże się z ryzykiem oparzeń.
Poważniejsze przypadki mogą prowadzić do różnych rodzajów raka skóry. Znowu, jak u ludzi.
Ważne jest, aby szczególnie monitorować te zwierzęta w godzinach największej intensywności słońca, aby zapobiec potencjalnym uszkodzeniom.
I, na wszystkie egipskie bogi, nie smaruj ich ludzkimi kremami przeciwsłonecznymi! Głównym problemem nie jest tylko to, że może zostać wchłonięty przez skórę, ale także że psy i koty mają zwyczaj lizania siebie.
Te kremy mogą być połknięte i spowodować zatrucia. Dla zwierząt, rozumiemy. Nie liż pleców swojego kota.
Mimo to, jest to rasa o przyjaznej i pokojowej osobowości.
Są ciekawe i inteligentne, mają spokojny temperament, idealny dla osób, które preferują kota, który nie skacze ciągle z zasłony na zasłonę.
Ponadto szybko się uczą i łatwo zapamiętują polecenia.
Są bardzo czułe, i nie tylko z powodu poszukiwania ciepła. Uwielbiają pocierać swoją twarz o swojego właściciela jako wyraz uczucia i chętnie mruczą.
Mogą potrzebować niektórych form pielęgnacji, których ich futrzani kuzyni nie wymagają, ale nie znamy żadnego właściciela kota Sphynx, który by tego żałował. Dla większego bezpieczeństwa zawsze masz naszą analizę genetyczną dla kotów.
