Obliczanie wieku psa jest skomplikowane. Rasy starzeją się w różnym tempie, przy czym małe psy starzeją się „lepiej” niż duże. Co ciekawe, rasy małe to również te, które szybciej dojrzewają. Możliwe jest jednak dokonanie pewnych przybliżeń.
Niektórzy ludzie zastanawiali się w chwilach introspekcji, obserwując swojego psa robiącego „psie rzeczy” (co może oznaczać zarówno spanie w słońcu, jak i zjedzenie zdechłego szczura): ile lat ma mój pies? Jak sprawdzić wiek psa przybłędy?
Pytania te mogą wynikać z faktu, że pies został adoptowany bez znajomości daty jego urodzenia, albo po prostu dlatego, że jesteś roztrzepany i nie pamiętasz. Niestety, określanie wieku psa nie przypomina badania drzew. Nie możesz przeciąć mu tułowia, policzyć słojów i czekać, aż odrośnie. NIE MOŻESZ. NIE RÓB TEGO.
Mówiąc szczerze, w dużej mierze chcemy znać jego wiek chronologiczny, aby wyobrazić sobie, ile miałby lat jako człowiek i ile lat dobrego życia mu pozostało. Być może słyszeliście zasadę, że jeden rok psi odpowiada 7–8 latom ludzkim. Wielu z nas słyszało to w dzieciństwie. I przez połowę życia żyliśmy w błędzie. NIE WIERZ W TO. TO TAK NIE DZIAŁA.
Obiecujemy, że to ostatni raz, kiedy używamy wielkich liter. W tym wpisie.
Jak poznaje się wiek psa
Po pierwsze, nie wszystkie psy starzeją się tak samo. Rasy małe zazwyczaj żyją więcej lat (i starzeją się lepiej) niż rasy duże. Choć owczarek niemiecki i yorkshire terrier mogą być w tym samym wieku, nie będą na tyle wyglądać.
Na przykład owczarek niemiecki ma znacznie krótszą średnią długość życia niż mniejsze psy. Duże psy umierają wcześniej, ponieważ starzeją się szybciej. Uważa się, że ich ogromny rozmiar nakłada dodatkowe obciążenie na procesy fizjologiczne, zużywając organizm szybciej.
Innym szczegółem jest to, że większy rozmiar i szybki wzrost czynią je bardziej podatnymi na nowotwory. Jeśli organizm koncentruje się na szybkim wzroście, traci zasoby na regenerację. Ponadto więcej komórek i ich częstsza wymiana oznaczają większe ryzyko rozwoju guzów. Badanie przeprowadzone przez Uniwersytet w Adelaide wykazało, że duże rasy mają wyższy wskaźnik śmiertelności z powodu raka w młodszym wieku niż rasy małe.
Psy nie dojrzewają również z tą samą prędkością. Choć proces ten jest przydatnym narzędziem przy określaniu wieku szczeniaka. Małe psy osiągają dojrzałość wcześniej niż duże. Uważa się, że psy ras olbrzymich osiągają dojrzałość w wieku 2 lat, podczas gdy mniejsze gatunki robią to w wieku 13–15 miesięcy.
Średnio zainteresowanie społeczne i seksualne psów zaczyna się w wieku 6–9 miesięcy, za dorosłe emocjonalnie można je uznać w wieku 15–18 miesięcy, a pełną dojrzałość osiągają w wieku 3–4 lat. Choć wiele psów decyduje się nie okazywać tej dojrzałości przez całe życie, ponieważ uwielbiają chaos.
Istnieją inne cechy fizyczne, które mogą dać wskazówki co do wieku zwierzęcia. Jeśli szukałeś informacji na ten temat, pewnie czytałeś o określaniu wieku psa po zębach. U większości z nich po 12. tygodniu życia zęby mleczne wypadają, ustępując miejsca stałym. Pełne uzębienie mamy już w wieku 6 miesięcy. Dla porównania, u ludzkich dzieci proces ten zaczyna się między 5. a 6. rokiem życia i może trwać do 10.–11. roku życia.
Ponownie, u małych psów zęby stałe wyrzynają się później niż u dużych. Eksperci są w stanie określić wiek psa na podstawie zużycia uzębienia. Zależy to jednak bardzo od diety i stylu życia.
Blog o psach i genetyce
Prawdopodobnie najbardziej wiarygodnym sposobem na poznanie wieku psa jest zegar epigenetyczny. Nazywany jest on również zegarem metylacji DNA, ponieważ mierzy te wartości w celu obliczenia wieku.
Z biegiem lat metylacja naszego DNA, głównie w tzw. wyspach CpG (obszarach genomu z dużą koncentracją cytozyny i guaniny połączonych fosforanami), zmienia się. Mierząc te poziomy, można obliczyć wiek osobnika. Z czasem model zegara epigenetycznego ulegał poprawie, choć jako wzorca używano gatunku ludzkiego. Ciekawym postępem był GrimAge – wersja, która dodawała do obliczeń czynniki środowiskowe, takie jak tytoń, oraz parametry indywidualne, jak płeć czy wiek chronologiczny.
W 2019 roku ukazało się badanie naukowe na ten temat. Quantitative translation of dog-to-human aging by conserved remodeling of epigenetic networks to badanie, które miało na celu stworzenie modelu starzenia się psów poprzez analizę zmian epigenetycznych (konkretnie metylacji) i porównanie ich z ludźmi.
Badanie przeprowadzono na 104 psach w wieku od kilku miesięcy do 16 lat. Potwierdzono, że przy porównaniu metylacji młodych psów z młodymi ludźmi (i podobnie u starszych osobników obu gatunków) istniało duże podobieństwo. Metylacja zmieniała się wraz z wiekiem psów tak samo jak u ludzi.
Udało się uzyskać wzór na obliczenie ekwiwalentu wieku psa w latach ludzkich:Ludzki ekwiwalent wieku = 16 x ln (wiek chronologiczny psa) + 31.
Dla tych, którzy nie wiedzą zbyt wiele o matematyce (podobnie jak ja): ln to tak zwany logarytm naturalny. Zatem pies w wieku 2 lat miałby $16 \times \ln(2) + 31 = 42$ lata. Dla osób dociekliwych: $\ln(2)$ to około 0,693.
Czy zatem problem został rozwiązany? Nie całkiem, ale przynajmniej coś mamy. Choć badanie przeprowadzono na 104 psach, wszystkie były rasy labrador retriever. Biorąc pod uwagę, że rasy psów starzeją się w różnym tempie, formuła ta daje przybliżone pojęcie, ale zwłaszcza w przypadku małych psów może być niedokładna.
Mówiąc krótko: obecnie niemożliwe jest określenie wieku psa z absolutną dokładnością. Nawet dzięki genetyce nie znamy jeszcze wszystkich szczegółów procesów starzenia na tyle dobrze, by wystarczyło wysłać próbkę śliny i po kilku tygodniach dowiedzieć się, jaki pies ma chiński horoskop. Wiemy to, bo tym się zajmujemy.
Mówię o genetyce. Nie robimy nic z chińskimi horoskopami.
Jeśli chcesz zobaczyć, czego możemy Cię nauczyć o Twoim zwierzaku dzięki genetyce, sprawdź nasze testy DNA dla psów od Koko Genetics.
